Stojkovićeva palata

Ime zgrade: Stojkovićeva palata
Grad, adresa: Subotica, Trg Republike 10.
GPS podatci: N 46.1005, E 19.6636
Izgrađen: 1907
Stilske oznake: Secesija
Arhitekta: Projektant prvobitne kuće nepoznat, projektant rekonstrukcije 1907. godine bio je subotički arhitekta Geza Kocka.
Naručilac: Vlasnik i graditelj kuće bio je trgovac Dušan Stojković.
Stepen zaštite/Konzervatorsko rangiranje: Spomenik kulture

Istorijat zgrade/objekta

Na ovome placu se već 1799. godine nalazila spratna kuća, jedna od najstarijih u gradu, koja je pripadala Matijasu Vitmeseru. Sledeći vlasnik je bio Jakov Lončarević, a 1838. godine udovica Jovana Milinovića, te zatim sin Stevan. Sledeći vlasnici su bili Emil, Dušan i Antonije Stojković, a od 1895. godine trgovac Dušan Stojković, koji je i izvršio adaptaciju u stilu secesije. Fasada objekta je restaurirana 2012. godine.

Originalna namena/funkcija objekta

Izmene

U prizemlju palate su se nalazili dućani, a na spratu raskošan stan vlasnika.

Objekat je zadržao izvornu stambeno poslovnu funkciju do danas, ali su u enterijeru izvršene određene izmene.

Opis zgrade, analiza

Kako se u oblačenju, tako se i u arhitekturi pratila moda, kuće su dobijale nove fasade, presvlačile su se u skladu sa vladajućim stilskim pravcem. Jedna od prvih spratnih kuća u gradu krajem 18. veka moćno se uzdizala nad prizemljušama palanke, međutim početkom 20. veka, njena fasada postaje skromna i odudara od eklektičkog okruženja raskošnih palata izgrađenih krajem 19. veka, sve dok početkom 20 veka nije promenila svoj lik, prema projektima eklektičara Geze Kocka koji se tada prvi put otisnuo u secesijske vode. Splet cvetnih motiva iznad prozora i impozantna školjka koja poduhvata ugaoni erker, kružni motivi i zaobljene forme umesto krutih, stvorili su interesantno secesijsko sazvučje. Samo se dekoracija promenila, zaobljene forme ublažile su stroge linije fasade, sve drugo ostalo je isto, ritam otvora, proporcije i suština.

Literatura

Dokumentacija Međuopštinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture u SuboticiIványi István, Szabadka szabad királyi város története II, Szabadka, 1982, 629.

Prčić Vujnović, Gordana – Aladžić, Viktorija – Grlica, Mirko, Gradotvorci –Városteremtők 1, Subotica, 2006.